
معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتیها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حقاند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّتها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانیهاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهمالسلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
65بخواند چه معنى دارد؟ عبادت و اطاعت از حقّ بر اساس ترس از دوزخ و یا طمع در بهشت عبادت حقّ نیست؛ عبادت نفس و قواى نفسانیه است.
بارى، اگر كسى خدا را بر این نیتها عبادت كند، از همین نواحى نامه عمل به دستش میرسد؛ ولى كسى كه خدا را از ناحیه ذات أقدس او عبادت كرده است، نامه عمل از كجا به او برسد؟ ذات اقدس كه جهت ندارد، تعین ندارد؛ نامه عمل او چه باشد؛ نامه عمل او نفس واقع الامر یعنى ذات اقدس حقّ است تبارك و تعالى. او خود را با خدا معاوضه كرده نه با آثار و نعمتها؛ او از ذات به غیر ذات سر فرو نیاورده است؛ و بهشت و جنّت او اندكاك در ذات اقدس و محو و نابودى در انوار قدسیه و تجلّیات ذاتیه بوده است؛ و طبق آیه شریفه:
إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ.1
«بدرستى كه خداوند از مؤمنان اموال آنها را و جانهاى آنها را میخرد در مقابل آنكه براى آنان بهشت باشد.»
ذات اقدس حضرت حقّ بهشت برین او مىباشد.
من که امروزم بهشت نقد حاصل میشود *** وعده فرداى زاهد را چرا باور کنم2 من خودم را با خدا معاوضه كردم معنایش این نیست كه صفات و اسماء او را براى خود گرفتم و الوهیت او را به خود نسبت دادم؛ این
- صدر آيه ١١١، از سوره ٩: التّوبة
- ديوان حافظ شيرازى طبع پژمان ص ١٥٧
