
معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتیها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حقاند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّتها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانیهاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهمالسلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
64چیز دیگرى نیست. عاشق راه خدا حوریه چه مىفهمد؟ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ چه میداند؟ او با نداى إلَهِى! مَا عَبَدْتُكَ خَوْفاً مِنْ عِقَابكَ وَ لَا طَمَعًا فِى جنّتِك بَلْ وَجَدْتُكَ أَهْلًا لِلْعِبَادَةِ فعَبَدْتُكَ1 پشت پا بر هر نیت و منظورى جز لقاء ذات خدا میزند؛ و یگانه جهت عمل و اطاعت و عبادت را فقط واجدیت ذات حقّ مىفهمد؛ و در مضمار این میدان گوى سبقت از عالمیان میرباید. كسى كه دیگر دوره تحصیل خود را كامل كرده، حال بیاید در صفّ اوّلین اطفال دبستانى أبجد
- «بحار الانوار» ج ٩، کمپانى، ص ٥١١؛ از کلام أمير المؤمنين عليه السّلام است که: «بار پروردگار من! من تو را عبادت نکردم به جهت ترسى که از عقاب تو داشتم و نه به جهت دلبستگى که در بهشت تو در خود يافتم! بلکه تو را سزاوار عبادت يافتم؛ و بنابراين تو را عبادت کردم.»
اين کلام را در «بحار» از ابن ميثم در «شرح نهج البلاغة» آورده است، آنجا که أمير المؤمنين عليه السّلام در باب حِکم در حکمت ٢٣٧ فرموده است که:﴿ إنَّ قَوْمًا عَبَدوا اللهَ رَغْبَةً فَتِلْک عِبادَةُ التُّجّارِ، وَ إنَّ قَوْمًا عَبَدوا اللهَ رَهْبَةً فَتِلْک عِبادَةُ الْعَبيدِ، وَ إنَّ قَوْمًا عَبَدوا اللهَ شُکراً فَتِلْک عِبادَةُ الاحْرارِ،﴾ در اينجا مجلسى (ره) از ابن ميثم نقل ميکند که فرموده است:﴿ أى: لِانَّهُ مُستحِقٌّ لِلعبادَة.﴾ و سپس ابن ميثم ميفرمايد: که: علىّ عليه السّلام در جاى ديگر فرموده است که:﴿ إلَهى ما عَبَدْتُک خَوْفاً مِنْ عِقابِک﴾- إلخ.
و اين مطلب در «شرح نهج» ابن ميثم، ج ٥، ص ٣٦١ بعينه موجود است.
- «بحار الانوار» ج ٩، کمپانى، ص ٥١١؛ از کلام أمير المؤمنين عليه السّلام است که: «بار پروردگار من! من تو را عبادت نکردم به جهت ترسى که از عقاب تو داشتم و نه به جهت دلبستگى که در بهشت تو در خود يافتم! بلکه تو را سزاوار عبادت يافتم؛ و بنابراين تو را عبادت کردم.»
