
معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتیها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حقاند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّتها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانیهاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهمالسلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
239و مفاد و محصّل كلام حضرت اینست كه: توبه یك حجاب و پوششى است كه روى عمل زشت را میگیرد، چون همان طور كه انسان یك عمل زشت انجام داده است و این خود عملى بوده است؛ تو به نیز خود یك عملى است كه در خارج متحقّق میشود و در عالم تكوین ثابت مىماند؛ و اثر آن از نقطه نظر ملكوت یك روكش و حجابى است كه روى گناه مىافتد به طورى كه كسى از گناه اطّلاع پیدا نمىكند.
و نیز در «كافى» با إسناد خود از حضرت صادق علیه السّلام وارد است كه فرمودند:
ثَلَاثَةٌ یشْكُونَ إلَى اللهِ عَزّ وَ جَلَّ: مَسْجدٌ خَرَابٌ لَا یصَلِّىِ فِیهِ أَهْلُهُ، وَ عَالِمٌ بَینَ جُهَّالٍ، وَ مُصْحَفٌ مُعَلَّقٌ قَدْ وَقَعَ عَلَیهِ الْغُبَارُ لَا یقْرَأُ فِیهِ.1
«سه دسته در نزد خداوند عزّ و جلّ شكایت مىكنند: اوّل مسجد خرابى كه اهل آن مسجد در آن نماز نمىخوانند؛ دوّم عالمى كه در میان مردم جاهل باشد و از او بهره نمىبرند؛ سوّم قرآنى كه آویزان شده و غبار بر روى آن فرا گرفته است؛ و مردم آن را قرائت نمىكنند.»
در این روایت شریفه، علاوه بر عالِمى كه شكایت میكند، در ردیف عالم، مُصحف و مسجد را آورده است؛ و معلوم است كه مراد از مصحف همین قرآن نوشته شده در روى كاغذ و تجلید شده مىباشد، نه حقیقت قرآن كه در عوالم بالاست؛ زیرا میفرماید مصحفى كه آویزان است و روى آن را غبار فرا گرفته است.
- «وسائل الشّيعه» طبع بهادرى، ج ١، ص ٣٠٤
