معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتیها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حقاند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّتها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانیهاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهمالسلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
مرتب سازی:
معاد شناسی ج7
227شوند، بعد از وجود دیگر طریان عدم بر آنها محال است؛ چیزى كه موجود شد در عین موجودیت محال است معدوم باشد؛ وجود و عدم متناقضند.
بلى با یك خصوصیت دگرى مادّه مشتركه لباس عدم مىپوشد: این درخت الآن موجود است؛ در ساعت بعد آن را مىبرند و چوب است؛ و بعداً آن را مىسوزانند و ذغال است؛ و سپس خاكستر میشود. این حالات مختلف دلالت بر عدم نمىكند؛ درخت در آن زمانى كه درخت بوده، در ظرف كون و دَهر إلى الأبد درخت است، در ظرف دیگر چوب و ذغال و خاكستر میشود.
بنابراین أفعالى كه انسان انجام میدهد ربط و نسبتى با موجودات خارجى دارد؛ چون معدوم نمىشود؛ و آن موجودات خارجیه مرتبط با آن، از آن فعل با خبرند ادراك و شعور دارند.
بنده كه در اینجا نشستهام و تكلّم میكنم، این كلام یك فعل است و نسبتى دارد أوّلًا در این زمان واقعست؛ ثانیاً در این مكان واقعست؛ و از نقطه نظر وضع و محاذات مواجه با آقایان هستیم؛ وضع آقایان رو به قبله است؛ دیوارهاى اطراف و سقف و زمین در شرائط خاصّى جلو و پشت ما را احاطه كرده است؛ و خلاصه تمام اینها روابطى است كه بین ما و سخن ما و این موجودات خارجى ربط میدهد؛ چون فعل ما صادر از ذات ماست؛ پس همین نسبتى را كه فعل ما با این موجودات خارجى دارد، ذات ما هم باید این نسبت را داشته باشد.
پس ذات ما كه وجود پیدا كرد و این فعل از آن صادر شد؛ ذات