معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
288و بر همین اساس است كه فریادها بلند میشود و همه صدا میزنند: يا وَيْلَتَنا! اى واى بر ما! ما لِهذَا الْكِتابِ؟ چیست داستان و قضیه این نامه عمل كه لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها. نه یك گناه كوچكى و نه بزرگى از این نامه عمل جا نیفتاده و فوت نشده است.
إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ.1
«حقّاً كه ما خودمان مردگان را زنده مى‌كنیم و آنچه را كه آنان از پیش فرستاده‌اند و آثارشان را مى‌نویسیم؛ و هر چیزى را در امام مبین شمارش مى‌كنیم.»
چون ممكنست انسان از دنیا برود ولى آثارى داشته باشد، آن آثارش هم در نامه عمل نوشته میشود.
كسى مثلًا مسجدى بسازد، بعد از اینكه مُرد، مردم بیایند و در آن مسجد نماز بخوانند، اثر اوست. این اثرها دائماً به نامه عمل او میرسد. هر نمازى كه مردم در آن مسجد میخوانند، در نامه عمل او نیز نوشته مى‌شود. در این صورت چه بسا در نامه عمل، بسیارى از كارهائى را كه انجام نداده است نوشته مى‌شود: همان اعمالى كه مردم در اثر ترغیب و تحریص او انجام میدهند.
فرض كنید هزار سال است كه مرده است، ولى خیرات و مبرّات مرتّباً در نامه عمل او سرازیر میگردد
- آيه ١٢، از سوره ٣٦: يس