معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
274الرَّقِیبَ عَلَىَّ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَ الشَّاهِدَ لِمَا خَفِىَ عَنْهُمْ. «تو رقیب و مُسَیطر و مُهَیمن بر من و بر آن فرشتگان بودى! و شاهد بودى نسبت به أعمالى كه از ملائكه مخفى مى‌شد.»
يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا أَحْصاهُ اللَّهُ وَ نَسُوهُ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ.1
«روزى میرسد كه خداوند متعال مردم را مبعوث میكند، و آنان را از آنچه بجا آورده‌اند متنبّه و آگاه میكند. خداوند آن اعمال را به شمارش در آورده و آنان فراموش كردند؛ و خداوند بر هر چیزى شهید و حاضر است.»
چه بسا أعمالى انجام داده‌ایم، نیاتى داشته و در دل خطوراتى داشته‌ایم و یا تفكّرات باطلى داشته‌ایم، و بواسطه گذشت زمان پرده غفلت و نسیان بر روى آن كشیده مى‌شود؛ امّا آن دستگاه ضبط بیدار و هشیار و پیوسته زنده و ناظر و شاهدِ خدا، هم ظاهر و هم باطن را با تمام درجات و مراحل میگیرد و نگاهدارى میكند؛ أعمال كلّى و جزئى را مى‌شمرد، ظاهر و آشكارا و همچنین باطن و پنهان را در خود میگیرد و فراموش نمى‌كند، و فراموشى ندارد؛ چون خداوند بر هر چیزى شهید و گواه است.
بَلْ بَدا لَهُمْ ما كانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ.2
«بلكه ظاهر و روشن شد بر آنان آنچه را كه پیوسته در زمان‌هاى
- آيه ٦، از سوره ٥٨: المجادلة
- صدر آيه ٢٨، از سوره ٦: الانعام