معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
269طائر یعنى آن مرغ مقدّراتى كه در اثر عمل، عمل خوب و یا عمل بد، ملازم با انسان است.
طائر انسان یعنى مقدّرات انسان بر اثر عمل؛ همچنان كه انسان با آن مرغ مقدّراتش را اندازه گیرى میكند، آن مقدّرات و آن أعمال و آن پاداش‌هائى كه در اثر عمل خوب و یا زشت به انسان میرسد و ملازم و ملاصق با اوست، كنایةً تعبیر به طائر شده است.
ما این طائر را براى انسان در روز قیامت باز مى‌كنیم و بیرون مى‌آوریم بصورت نامه عمل نوشته شده كه چون انسان آن را مى‌بیند، تمام مقدّرات خود را از اعمال زشت و یا نیكى كه انجام داده است، همه را مشاهده میكند و براى شخص عامل، قابل ملاحظه است.
باید دید كه به چه علّت خداوند میفرماید: أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ «ما نامه عمل او را دور گردن او پیچیدیم؟».
كیفیت پیچیدن و باز نمودن نامه أعمال
چون گردن انسان محلّى است كه چنانچه شخص نیكوكار باشد و مستحقّ جایزه و پاداش باشد، طوق و گردنبندى از جواهرات به گردن او آویزان مى‌كنند تا بر روى سینه او نمودار باشد؛ و اگر شخص آدم بد عمل و مجرم باشد، غلّ و زنجیر را نیز به گردن او مى‌آویزند. پس بنابراین گردن محلّ پاداش مُحْسنین و مُسیئین است نسبت به آن إحسان و إسائه‌اى كه داشته‌اند.
و بر این اساس در اینجا به عنوان كنایه تعبیر شده است كه آن نامه عمل به گردن انسان بسته میشود و ملازم و ملابس وجود انسان است. یعنى هر كسى هر عملى انجام دهد در دنیا، آن أعمال پیچیده