معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
234تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ.1
«در شب قدر ملائكه و روح با إذن و اجازه پروردگارشان، از عالم بالا نزول مى‌كنند نسبت به هر امرى.»
آن روح خلقتش از ملائكه بالاتر است.
البتّه مراد از روح این ارواح انسانى نیست، بلكه این ارواح جزئیه انسانیه در تحت آن روح كلّى و روح اعظم هستند. و خلقت آن روح اعظم از نقطه نظر احاطه و سعه بسیار عجیب است.
عروج روح و ملائكه بسوى خدا پنجاه هزار سال طول مى‌كشد
آنگاه چون بخواهند روح و ملائكه مقرّب به خداوند رجوع كنند، پنجاه هزار سال طول مى‌كشد.
مِنَ اللَّهِ ذِي الْمَعارِجِ* تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ.2
«از خداوندى كه داراى درجات و نردبان‌ها و مراتب است؛ ملائكه و روح بسوى چنین خدائى عروج مى‌كنند و بالا میروند، در روزى كه مقدار آن پنجاه هزار سال است.»
مراد از یك روز، در اینجا یك دوره است؛ یعنى در یك دوره‌اى كه درازاى آن پنجاه هزار سال خواهد بود.
اینكه در أفواه میگویند: روزى در قیامت داریم كه پنجاه هزار سال طول مى‌كشد، صحیح نیست؛ بلكه مراد دوره بازگشت روح و ملائكه با تمام عوالم مندرجه در تحت تدبیر آنهاست
- آيه ٤، از سوره ٩٧: القدر
- آيه ٣ و ٤، از سوره ٧٠: المعارج