معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
229سَبْعُونَ ذِراعاً فَاسْلُكُوهُ.1
از طرف خداوند به فرشتگان خطاب شود كه: «بگیرید او را، و پس از آن در غل و زنجیر در افكنید، و سپس او را در دوزخ به آتش اندازید، و پس از آن در سلسله و زنجیرى كه هفتاد ذراع طول دارد او را ببندید!»
و نیز از این طبقه هستند ارواحى كه از طرف خداوند گماشته شده‌اند بر ابرها و بارانها و دریاها و كوه‌ها و زمین‌ها و معدن‌ها و نباتات و غیرها.
طبقه پنجم: أبعاد و أجرام هستند كه آن أسفل السّافلین و محلّ سقوط و هبوطِ پائین افتادگان، و محلّ اقامت و زندگى متكبّران است.
بیان اجمالى حشر این طبقات
و شرح اجمالى حشر این طبقات آنكه: خداوند هیچ موجودى را بدون غرض و غایت نیافریده است و هیچ موجودى در عالم امكان نیست مگر اینكه فاعلى دارد و غایتى دارد؛ و بعضى از موجودات كه طائفه مركّبات هستند علّت‌هاى چهارگانه را دارند، یعنى علاوه بر علّت فاعلى و غائى، دو علّت صورى و مادّى را نیز دارا هستند، و امّا موجودات امكانیه بسیطه فقط داراى علّت فاعلى و غائى مى‌باشند، چون صورتشان همان ذاتشان است، و البتّه مادّه هم كه ندارند.
و با دلیل و برهان به اثبات رسیده است كه غایتِ اخیر در فعل خداى تعالى فقط ذات مقدّس اوست و ذات او غایةُ الْغایات است همچنان كه مَبْدَأ الْمَبادى است
- آيات ٣٠ تا ٣٢، از سوره ٦٩: الحاقّة