معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
220عبور دهد!
وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَ لَيْسَ هذا بِالْحَقِ.1
«و در روزى كه عرضه میدارند آن كسانى را كه كافر شده‌اند بر آتش، به آنها گفته مى‌شود: آیا این حقّ نیست؟»
انسان اگر فرضاً در آنجا هر چیزى را بتواند انكار كند، موجودیت خودش را نمى‌تواند انكار نماید؛ و آثار و لوازم و خصائص خود را كه مترشّح از وجود اوست، نمى‌تواند منكر شود. در آن وقت انسان افعال و كردار خود را كه تبدیل به آتش شده است، به نحو علم حضورى وجدان میكند؛ و چنان واضح و روشن است كه به نحو «استفهام تقریرى» از او پرسش مى‌شود كه: آیا این حقّ نیست؟
آرى حقّ است و هیچ حقّى چون این روشن و واضح نیست.
اینست حقیقت معاد؛ نه تنها معاد روحانى، و نه تنها معاد جسمانى كه بگوئیم ذرّه‌اى از موادّ اصلیه را خدا باقى میگذارد، و چنین و چنان مى‌شود، كه سراپا اشتباه است.
اشتباهى است كه در بعضى از آن مقدّمات هفتگانه یا در همه آنها رخ داده و در نتیجه چنین پنداشته‌اند؛ مثلًا چنین دانسته‌اند كه عالم معاد در عرضِ این عالم است و پس از گذشتن زمان این دنیا، عالم برزخ و قیامت شروع مى‌شود.
مقدّمات هفتگانه، معاد مادّى عنصرى را نیز، ثابت مى‌كند
روى مقدّماتى كه بیان شد واضح شد كه: عالم معاد در طول این عالم است، نه در عرض آن
- صدر آيه ٣٤، از سوره ٤٦: الاحقاف