معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
218«اى پیغمبر! این مردم را بر پروردگارت به طرز صفّ كشیده عرضه میدارند و به آنان از جانب حقّ خطاب میشود كه: حقّاً شما به نزد ما تنها آمده‌اید، همان طور كه در اوّلین وهله شما را آفریده‌ایم؛ بلكه شما چنین پنداشتید كه ما براى شما میعادى قرار نمیدهیم!»
تمام آرزوها و مال و زن و فرزند و اعتباریات كه از هر سو به شما احاطه كرده بود و در عالم مَجاز و اعتبار بدان متّكى بودید، همه را پشت سر انداخته و مانند ابتداءِ خلقت كه تنها و تنها پا به دنیا گذارده‌اید، اینك نیز تنها بدین عالم روانه شده اید! بطورى كه اصلًا چنین احتمالى نمى‌دادید كه در نزد ما وعده ملاقات و حضور هست؛ و اگر گمان ملاقات و حضور بود لا اقلّ قدرى به دنبال كار مى‌رفتید و تهیه مُعِدّات میكردید براى این سفر خود، كه در اینجا گرفتار این آثار و اعمالى كه ملازم و ملاصق نفس شماست و از پیش فرستاده‌اید، نشوید!
يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لا تَخْفى مِنْكُمْ خافِيَةٌ.1
«در آن روز به عرض و حضور در پیشگاه خدا برده مى‌شوید! و هیچ امرى از شما حتّى كار مخفیانه شما هم پنهان نخواهد ماند.»
وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِكُمْ فِي حَياتِكُمُ الدُّنْيا وَ اسْتَمْتَعْتُمْ بِها.2
«و در روزى كه عرضه بر آتش میدارند كسانى را كه كافر شده‌اند
- ، آيه ١٨، از سوره ٦٩: الحاقّة
- صدر آيه ٢٠، از سوره ٤٦: الاحقاف