معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
217از زمانى كه متولّد شده تا هنگام مرگ.
و تمام این زمان طولانى و دراز را با تمام جزئیاتش و حالاتش و لحظاتش، از أعمال خیر و از أعمال شرّ و نیات و افكار و اخلاق و ملكات و عقائدش، در یك لحظه واجد مى‌شود، و آن لحظه هم، لحظه‌اى نیست كه از بین برود چون آنجا عالم زمان نیست، تدریج و تغیر و تبدّل نیست؛ واجدیت است.
عالم عرض و حضور انسان در پیشگاه خداوند عزّ و جلّ
بسیار عالم شگفت‌آورى است كه انسان مسیطر و مهیمن بر خود و بر جمیع اعمال خودش بشود و ببیند چه خبرها هست! و چه كارهائى را انجام داده است! و این را عالم عَرْض میگویند.
یكى از عوالمى كه در پیش داریم بعد از عالم حشر و نشر، عالم عرض است.
عالم حشر كه همان عالم جمع بود؛ و عالم نشر عالم باز شدن و بقاء و گسترش نفس در كثرات خود بود؛ عالم عرض بعد از بقاء بوده و انسانِ محیط بر أعمال و كردارش را، در پیشگاه حضرت پروردگار عرضه میدارند و انسان خودش را با تمام چیزهائى كه فرستاده چه در سابق الایام و چه در زمانهاى اخیر وجدان میكند؛ عَلِمَتْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ1؛ و همه را در محضر پروردگار معروض میدارند:
مقام عرض كفّار بر آتش دوزخ
وَ عُرِضُوا عَلى رَبِّكَ صَفًّا لَقَدْ جِئْتُمُونا كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّنْ نَجْعَلَ لَكُمْ مَوْعِداً2
- آيه ٥، از سوره ٨٢: الانفطار
- آيه ٤٨، از سوره ١٨: الکهف