معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
193برزخ است؛ و هیچ جاى شبهه و تردید نیست؛ پس برزخِ خود را ادراك میكند.
معناى برزخ
برزخ یعنى چه؟ یعنى همان عالم صورت، یعنى تجرّد از مادّه؛ خود را مجرّد از مادّه مى‌بیند و موجودات برزخى را كه داراى صورت هستند ولى داراى ثقل و مادّه نیستند، ادراك مى‌نماید.
اگر از آنجا باز هم با تهذیب نفس و به دستور رسول الله حركت كرد و جلو آمد، نه در عرض زمان، بلكه سیر طولى نمود بسوى بالا، بسوى پروردگار، به قیامت میرسد، و قیامتش را با تمام آثار و خصوصیات ادراك میكند.
لذا در حدیث وارد است كه: لَنْ یلِجَ مَلَكُوتَ السَّمَاواتِ مَنْ لَمْ یولَدْ مَرَّتَّینِ1.
«داخل در ملكوت آسمان‌ها نمى‌گردد كسى كه دو بار متولّد نشده باشد.»
اگر انسان در زمان حیات اختیاراً موفّق به ادراك این عوالم شد، شد؛ اگر نشد، بعد از مرگ اضطراراً میرسد و ادراك میكند.
یعنى: وقتى نفس انسان علاقه خود را با بدن قطع كرد و مرگ انسان رسید، انسان داخل برزخ مى‌شود به سیر طولى خود؛ و نیز پس از گذراندن برزخ وارد در قیامت مى‌شود به سیر طولى خود.
این حقیقت سیر إلى الله است؛ چون ما به سبب مردن نزد خدا
- «أسفار» ج ٩، از طبع حروفى، ص ٢١٨ اين حديث را مُرسلًا از حضرت مسيح على نبيّنا و آله و عليه السّلام نقل ميکند.