معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
178طاعت و یا معصیت ـ بواسطه مرور زمان از نظر ما پنهان میگردند، در عین آنكه وجود و هستى خود را حفظ مى‌كنند و به هیچ وجه دستخوش بوار و زوال واقع نمى‌شوند.
و علّت آن اینست كه: ما موجودى هستیم زمانىّ، و با تدریج زمان متدرّجاً رو به جلو حركت داریم؛ وقتى در این زمان باشیم، موجوداتى را كه در این لحظه است مى‌یابیم و وجدان مى‌كنیم و ادراك مى‌نمائیم، امّا موجوداتى كه در لحظه قبل بوده از نظر ما مخفى شده است، و موجوداتى را كه در لحظه بعد مى‌آیند هنوز كه نیامده‌اند نمى‌بینیم و احاطه‌اى بر آنها نداریم؛ پس ما فقط آنِ خود را ادراك مى‌كنیم؛ نه ساعت فعلى و یا دقیقه فعلى را. چون ساعت و دقیقه، مركّب از لحظات و آناتى است، و ما از آن فقط به یك لحظه و به یك آنِ فعلى واقف، و از بقیه دور و بركناریم.
ما از زمانى كه در این دنیا آفریده شده‌ایم، با موجودات این دنیا منطبق، و با آنها در یك كاروان واحدِ زمان رو به جلو حركت داریم و از این موجودات و از هستى خودمان فقط و فقط یك آنِ زمان متصرّم را ادراك؛ و بكلّى از این كاروان، چه در زمان سابق و چه در زمان لاحق جدا بوده و از آن وجودهاى مسلّم و ثابت جز خاطره‌اى در ذهن ما بیش نمى‌ماند.
مادّه ما از زمانِ تولّد موجودى بود سیال و در ذات خود متحرّك، همان طور كه خود زمان هم موجودى است متحرّك و سیال، و واحد متّصلى است كه هیچگاه نمى‌ایستد و از حركت دست بر نمیدارد و در