معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
139آیه مباركه وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها.1
«و زمین به نور پروردگارش درخشان و روشن مى‌شود» و روایاتى كه دلالت دارد بر آنكه جسم عالم آخرت از این اجسام لطیف‌تر است و در قیامت مردم دفع كثافات و قاذورات ندارند و هر چه میخورند و مى‌آشامند جزء بدن مى‌شود، و در آن نشأه، بهشتیها به صورت جوان شاداب بدون نقص عضو، چون كرى و كورى و چلاقى، با صورتهاى دلفریب و زیبا، و جهنّمیان به صورتهاى زشت و منكر و نابینا محشور میگردند؛ همه و همه به خوبى دلالت دارد بر آنكه جسم آن عالم چون مادّه و طبیعتِ كثیف این عالم نیست؛ بلكه جسم لطیف است، كه بر اثر تجلّى نفس و ظهور آن در عالم صورت پدیدار میشود. و ما بِحَول اللهِ و قوّته بطریقى معاد جسمانى را با همین بدن عنصرى و هیكل مادّى و طبیعى تصویر كرده‌ایم، كه إن شاء الله تعالى در مبحث بعد بیان خواهد شد.
پاسخ‌هاى متكلّمین از اشكالات وارده بر معاد جسمانى مخدوش و غیر قابل قبول است
امّا آنچه متكلّمین از اشكالات وارده بر معاد جسمانى پاسخ گفته‌اند، جملگى مخدوش و غیر قابل قبول است.
سابقاً ذكر شد كه یكى از اشكالاتى كه بر معاد جسمانى مى‌كنند شبهه آكل و مأكول است. و ما بحمد الله و المنّة از این شبهه جواب دادیم، و چنین روشن شد كه این شبهه از اصل صحیح نیست؛ و با توجّه به حقیقت اشیاء، كه شیئیت آنها به صورت آنهاست نه به مادّه آنها، در واقع شبهه نیست، بلكه یك نوع مغالطه است
- صدر آيه ٦٩، از سوره ٣٩: الزّمر