معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
138متوجّه عالم آخرت شود، و از علاقه به بدن و قیود آن از دنیا و تعلّقات آن بیزارى جوید، و از چركها و كثافتهاى آن خود را پاك و تطهیر نماید، و به شرف لقاء خدا و مجاورت مقرّبان درگاه خدا و اتّصال به قدّیسین شائق گردد.1
بارى، محصّل كلام این بزرگوار اینست كه: عالم آخرت غیر از عالم دنیاست، و در طول دنیاست و در تكامل و ترقّى دنیاست؛ و اگر بنا بشود همین مادّه ظلمانى و كثیف و تاریك زمین در آنجا باشد، پس دیگر آنجا عالم آخرت و نشأه قیام و قیامت نیست، آنجا عالم دنیاست؛ و معتقدین به چنین معادى در واقع انكار معاد را نموده‌اند، و به كشش و استدامه حیات دنیوى چون طبیعیون و دهریون دل بسته‌اند.
آنچه حقّ است معاد جسمانى است، نه معاد طبیعى مادّى
و آنچه از ضروریات دین است و اعتقاد به آن لازم است و عقل نیز كافلِ اثبات آنست همان معاد جسمانى است نه معاد طبیعى مادّىّ. در آنجا انسان مورد نعمتها و عذابهاى خداوند واقع میشود با بدن جسمانى، نه با بدن طبیعى و مادّى.
و این منتسبین به علم و شریعت بین «جسم» و «مادّه» فرق نگذارده‌اند و معاد جسمانى را مادّى و طبیعى انگاشته‌اند؛ با آنكه اعتقاد به معاد مادّى خلاف ضرورت اسلام و آیات قرآن كریم و روایات وارده از معصومین صلوات الله علیهم أجمعین است، و در حقیقت به مذهب مادّیون و طبیعیون و تناسخیه رجوع میكند.
- «أسفار» طبع حروفى، ج ٩، ص ١٥٣ تا ص ١٥٨