معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیه‌السلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
112يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ.
«اى انسان تو با سختى و شدّت و تعب، خود را بسوى پروردگار خودت میرسانى و به شرف لقاى او خواهى رسید.»
ما بالاخره باید خود را از علائق دنیا خلع كنیم و به خلعت تجرّد و سعه فضاى قدس مخلّع گردیم.
و در صورت عدم اختیار، چون مرگ بر پیشانى تمام بشر نوشته شده و حركت از عالم مادّه و مدّت، و ورود در عالم تجرّد، یك سیر تكوینى براى همه خواهد بود، بنابراین همه میرسند به صورت‌هاى أعمال؛ چه سعید و چه شقىّ، چه مؤمن و چه كافر، مشتركاً همه مى‌رسند به جائى كه وجودِ مجرّد خود را ادراك مى‌كنند.
و چون بطور مجرّد ادراك نمودند، سیطره پیدا مى‌كنند بر تمام اعمالى كه انجام داده‌اند؛ و خودشان را ادراك مى‌كنند با تمام اعمالى كه انجام داده‌اند، با تمام ثواب‌ها و با تمام عذاب‌ها.
نه اینكه تنها خودشان را مى‌بینند، بلكه خود را مى‌یابند و ادراك مى‌كنند؛ مثل اینكه ما در این دنیا خودمان و أعمال خودمان را ادراك مى‌كنیم، خود را مى‌یابند و وجدان مى‌نمایند، با تمام كارها و با تمام نیت‌ها.
آنجا یك بهشت و جهنّمى است؛ كدام بهشت و جهنّم از این بالاتر كه آن صورت‌هائى كه اثر اعمال هستند بلكه نفس اعمال حسنه هستند با حقائقش بر انسان ظهور و بروز كند؟ و آن اعمال زشت نیز با