معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
مرتب سازی:
معاد شناسی ج6
251درآورد، و اگر آن نباشد این صورت ناقص وجود پیدا نمىكند؛ زیرا كه ناقص به ذات خود نمىتواند قائم باشد مگر بواسطه وجود كامل، و قوّه و امكان نمىتوانند بوده باشند مگر به فعلیت و وجوب.
پس كمال، پیوسته قبل از نقص مىباشد، و وجوب دائماً قبل از امكان است، و ما بِالفِعل همیشه قبل از ما بِالقُوَّه است.
و آنچه مردم را در غلط و اشتباه مىاندازد اینست كه پیوسته مىبینند كه در این عالم، قوّه و نقص بر فعلیت و كمال، تقدّم زمانى دارند، مانند تخم گیاه كه بر میوه و مانند نطفه كه بر حیوان تقدّم زمانى دارند؛ و نمیدانند كه این متقدّم زمانى از اسباب ذاتیه معلول نیست، بلكه موجب آمادگى مادّه و مهیا كردن آن براى قبول صورت از مبدأ ذاتى آن میگردد.
پس بنابراین، ثابت و محقّق شد كه براى هر یك از صورتهاى عنصرى و صورتهاى جمادى، صورت دیگر كاملى است كه در ذات صورتها بوده و نهان از چشم ماست و به آن صورتها نزدیك است، و البتّه آن صورت پنهان كامل نمىتواند بدون واسطه، خودِ عقل فعّال بوده باشد، چون ما اشاره كردهایم كه چیز أدنى از چیز اعلى نمىتواند صادر شود مگر بواسطه شىء متوسّطى كه متناسب با هر دو جانب بوده باشد.
بنابراین با هر یك از این صورتهاى خارجى یك صورت غیبى هست كه صورت خارجى، شهادت و حضور اوست، و آخرتى هست كه این صورت خارجى، دنیاى اوست؛ مگر آنكه منزلهاى