
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
249«نباتات چون داراى قدرى حیات و شعور هستند، همان طور كه از بعضى از أفعال و آثار آنها هویداست، لذا از جمادات، از نقطه نظر تقسیمبندى مراتب وجودیه بالاتر و قوىتر هستند.
و به همین مناسبت در سه مرتبه كارشان كه تغذیه و تنمیه و تولید مثل باشد، به آنها اسم نفس اطلاق شده است. و بنابراین، حشر آنها نیز نزدیك به حشر حیوانات سِفلى است، و در همین وجود طبیعى خود مراحلى از كمال را طىّ مىكنند و به همان مبدأ فعّالى كه در وجود آنان، حكم قوّه محرّكه و مدبّره را دارد نزدیك میگردند. و بعضى از آنها كه در نطفهها سارى و جارى مىشوند در مراحل ترقّى و استكمال به مقام حیوان نزدیك مىشوند، و بعضى از آنها كه از اینجا قدمى فراتر نهاده و در نطفه انسان میروند به مقام انسان نزدیك مىشوند، و بنابراین حشر آنها أتمّ و قیامشان در پیشگاه خداوند در روز قیامت اقرب خواهد بود.
و امّا غیر از اینها از انواع نباتات براى اینكه در سعى و حركت و پویائى خود به خدا برسند نیاز به كمال نباتى خود دارند، چون وجود غذائى و إنّیت نموّ و تولید در آنها شدید است و این شدّت و حِدّتى كه در این مرتبه سِفلى دارند، آنها را از صعود و ترقّى به عالم اكمل بازمیدارد.
و بنابراین معاد و حشرشان عند الله در مقام نازلتر و پستترى خواهد بود، پس چون درخت را از ریشه ببُرند یا اگر خشك شود، قوّه آن درخت به مدبّر نوعى آن و به ملكوت اخروى آن بازگشت
