
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
245وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ.1
«از خداوند بپرهیزید و بدانید كه حقّاً شما بسوى او محشور خواهید شد.»
خلاصه مطلب: از ذات أقدس پروردگار كه بگذریم، تمام موجودات دیگرى كه خداوند خلق فرموده است، از نقطه واحد و از محلّ واحد و از بدء واحد خلق نفرموده است؛ اسماء و صفات كلّیه متعلّق به ذاتند، و اسماء و صفات پائینتر متعلّق به آن اسماء و صفات كلّیه، و همچنین اسماء و صفات جزئیه پائینتر در عالم كثرات به بالاتر خود تعلّق دارند، تا برسیم به همین سنگ و كلوخ و حیوانات و نباتات و جمادات كه از نقطه نظر وسعت وجودى بسیار ضعیفند و ماهیت آنها بسیار ضیق و اندازه آنها بسیار محدود است؛ تمام اینها معادشان به نقطه ابتداى وجودشان است. ابتداى خلقت انسان از هر جا بوده است به همانجا بازگشت میكند.
كلام صدر المتألّهین درباره حشر نفوس ناطقه كامله
صدر المتألّهین درباره حشر نفوس ناطقه كامله فرموده است:
«امّا نفوس كاملهاى كه ذات آنها از مرتبه عقل بالقوّه خارج شده و بسوى عالم فعلیت رفته است و عقل بالفعل شده است، لا محاله با خداوند تعالى محشور میشود، چون این نفوس با عقل محشورند و عقل با خدا محشور است و محشور با محشور با چیزى، محشور با آن چیز است، بنابراین، این نفوس محشور با خداوند هستند.2»
- ذيل آيه ٢٠٣، از سوره ٢: البقرة
- «رسالة حشر» ص ٣٤٧
