
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
242وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً يا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ.1
«و روزى میرسد كه ما تمام مخلوقات را محشور مىكنیم و به جنّ خطاب مىكنیم كه اى جماعت جنّ! شما در بسیارى از افراد انسان رغبت پیدا نمودید.»
بارى این بعضى از آیات قرآن كریم بود كه دلالت بر حشر طائفه جنّ داشت، كما اینكه بعضى از آنها دلالت بر حشر طائفه انسان نیز داشت. و گفتیم كه این افراد كه به جهنّم عرضه داشته میشوند، حشرشان در همان روح آتش و دخان خواهد بود؛2 همچنان كه افراد انسان كه بهشتى هستند، حشرشان اگر از مقرّبین و مخلَصین باشند در
- صدر آيه ١٢٨، از سوره ٦: الانعام
- و امّا راجع به حشر شيطان و شياطين در قرآن کريم وارد است: فَوَ رَبِّک لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا. «سوگند به پروردگار تو که ما منکرين معاد و حشر را و شياطين را محشور مىکنيم، و سپس آنها را در اطراف جهنّم به زانو در مىآوريم.» (آيه ٦٨، از سوره ١٩: مريم)
و نيز وارد است که:﴿ احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ وَ ما کانُوا يَعْبُدُونَ* مِنْ دُونِ اللهِ فَاهْدُوهُمْ إِلى صِراطِ الْجَحِيمِ* وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ﴾. «جمع کنيد و به عالم حشر در آوريد کسانى را که ستم کردهاند و جفتهايشان را و آنچه را که غير از خدا پرستيدند، و سپس آنها را به راه جهنّم رهبرى کنيد، و آنها را متوقّف گردانيد که آنها مورد بازپرسى قرار خواهند گرفت.» (آيات ٢٢ تا ٢٤، از سوره ٣٧: الصّافّات)
مراد از أزواج در اين آيه مبارکه شامل شياطين مىشود که با انسان متّحد مىشوند.
