
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
240حشر و معاد شیطان و جنّ و كافران
سوّم معاد و حشر آن نفوس جزئیه ایست كه تدبیر موادّى از این عالم را مىكنند، و آن نفوس خیالیه هستند كه به اجرام از قبیل دود یا آتش تعلّق میگیرند مانند شیاطین و جنّیان، و بعضى از صنوف انسان چون كفّار منكر و سرسخت. فرق شیطان با انسان و حیوان اینست كه: انسان و حیوان لباس مادّیش از زمین و خاك است، و لیكن شیاطین از آتشند، و جنّیان از گاز و دود مىباشند و لیكن نفس و جان دارند مثل اینكه ما بدن داریم و جان داریم.
معاد آنها هم، كانِ آتش و معدن و روح حرارت و گداختگى است؛ در قرآن كریم داریم:
وَ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِهِ وَ نَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى وُجُوهِهِمْ عُمْياً وَ بُكْماً وَ صُمًّا مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ كُلَّما خَبَتْ زِدْناهُمْ سَعِيراً.1
«كسى را كه خداوند هدایت كند او راه یافته است، و كسانى را كه گمراه كند دیگر غیر از خدا هیچ دوستان و اولیائى براى آنان نخواهى یافت. و در روز قیامت آنها را بر صورت و سیمایشان كور و كر و لال محشور خواهیم كرد؛ مأوى و مسكن آنان دوزخ است، و هر وقت آتشش بخواهد خاموش گردد، ما آتش آنان را افروختهتر میگردانیم.»
چون در دنیا بواسطه پند و اندرز گهگاهى نفس آنان میل به آرامش مىنمود، كه ناگهان دوباره به فتنه و فساد مشغول مىشدند، و
- آيه ٩٧، از سوره ١٧: الإسراء
