
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
215انسان در آن عالم نسبت به موجودات زمانى میكند، دیگر احتیاج به زمان ندارد؛ بدین معنى كه تجرّدى كه نفس در آن مراحل پیدا میكند، كافیست براى اینكه در یك لحظه ادراك كند.
بلكه در آنجا «لحظه» هم نیست، و این تعبیرات از باب ضیق عبارت است.
در یك لحظه، و در یك آنِ دهرى، انسان احاطه پیدا میكند بر تمام زمان و زمانیات، از جمله اعمالى كه خودش انجام داده است.
و این بعد از مقام فناءِ فى الله است كه آن مقام جمع و حشر است، و در مقام بقاءِ بالله است كه آن را فرق و نشر گویند.
در مقام فَناء هیچ خبرى نیست؛ یعنى وقتى كه نفس حركت میكند در عالم جمع و حشر بسوى خداوند متعال، فقط تحیر است و بى خبرى است از جمله ما سوى؛ و جز استغراق در ذات مقدّس پروردگار هیچ نیست.
احاطه نفس بر تمام عوالم، در مقام جمع الجمع
و بعد از آنكه به امر پروردگار بقاءِ بعد از فناء پیدا كرد، كه این را مقام جمع الجمع نیز گویند، در آنجا احاطه پیدا میكند بر تمام عوالم زمان و زمانیات، از جمله اعمالى كه از او صادر شده است از زمان تولّد تا وقت مردن.
و نه اینكه این اعمال را در نامهاى مىنویسند و به دست او میدهند، بلكه حقیقت این اعمال را به انسان ارائه میدهند. نامه عمل، عبارت از كتاب تدوینى و نوشتنى نیست، كه در فلان روز چه كردهاى! و در فلان ساعت چه كارى انجام دادهاى!
