
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
207بگسترند) گرفته شده است. و قول خداوند كه میفرماید: وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ یعنى: زنده كردن مردگان به خدا رجوع میكند به اینكه اموات را از زمین خارج و براى حساب و جزاء زنده مىنماید.1
و در «أقرب الموارد» آمده است: وَ نَشَرَ الثَّوْبَ وَ الْكِتابَ نَشْراً: بَسَطَهُ خِلافُ طَواهُ؛ وَ ـ اللهُ الْمَوْتَى نَشْراً وَ نُشوراً: أحْیاهُمْ فَكَأنَّهُمْ خَرَجوا وَ نُشِروا بَعْدَ ما طُووا2
«و نشر كرد كتاب را یا لباس را، یعنى باز كرد، بر خلافِ پیچید آن را؛ و نشر كرد خدا مردگان را، یعنى زنده كرد، مثل آنكه مردگان خارج شدند و باز و گسترده شدند بعد از آنكه بهم در پیچیده بودند.»
و در «صحاح اللغة» گوید: وَ نَشَرَ الْمَتاعَ وَ غَیرَهُ ینْشُرُهُ نَشْراً بَسَطَهُ، وَ مِنْهُ ریحٌ نَشورٌ وَ ریاحٌ نُشُرٌ؛ وَ نَشَرَ الْمَیتُ ینْشُرُ نُشوراً، أىْ عاشَ بَعْدَ الْمَوْتِ؛ قالَ الاعْشَى:
حَتَّى یقولُ النّاسُ مِمّا رَأوْا *** یا عَجَبًا لِلْمَیتِ النّاشِرِ وَ مِنْهُ یوْمُ النُّشورِ؛ وَ أنْشَرَهُمُ اللهُ، أىْ أحْیاهُمْ3
«و نشر كرد متاع را یا غیر آن را، یعنى بگسترد و پهن كرد، و از همین باب است كه میگویند: بادِ گسترده و بادهاى گسترده و پهن شده. و مرده نشور نمود، یعنى بعد از مرگ، زندگى و حیات پیدا كرد؛ و أعشى گوید
- تفسير «الميزان» ج ٢٠، ص ١٤
- «أقرب الموارد» ج ٢، ص ١٣٠٠
- «صحاح اللغة» ج ١، ص ٤٠٥
