
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
167هیئتها و استعدادهاى مادّه پدیدار گردد، همچنان كه در دنیا اینچنین است.
و پاسخ دیگرى هم میتوانید بدهید، و آن اینكه: مادّه واحده گاهى میشود كه مقدار حجم و عدد آن افزایش مىیابد؛ چون مادّة الموادّ و هیولاى اوّلیه، قوّه محضه و قابلیت صرف است، و فى حدّ نفسه در ذات خود، مقدار ندارد و اختصاص به حدّ معین و عدد معینى ندارد، بلكه مقادیر و انقسامات از خارج آن بر آن عارض میشود، و خود هیولى در ذات خود قابل انقسامات غیر متناهى است.
و علاوه بر این، از شرائط آن براى آنكه به صورت بدن درآید، این نیست كه صورت ارضیه در آن باقى بماند، بلكه جائز است كه از صورت ارضیه انقلاب پیدا كند به جسمهاى دیگرى بر حسب مشیت خداى تعالى.
و نیز علاوه بر این، لازم نیست كه تمام نفوس با بدن محشور گردند؛ چون بعضى از نفوس چنانند كه چون از عالم اجسام مفارقت كنند یكسره به عالم قدس بالا میروند و در سلك و زمره مقرّبین قرار میگیرند؛ لیكن عمده جواب، همان پاسخ نخستین است.
شبهه لزوم مكان براى جنّت و نار
و از جمله اشكالات بر معاد جسمانى اینست كه: اگر بهشت و جهنّم موجود و جسمانى باشند، مكان آنها جاست؟ و در كدام جهت از جهات عالم، پیدایش آنها مىباشد؟
