معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
مرتب سازی:
معاد شناسی ج6
137بستند.»
و در اقامت روى زمین دلبستگى پیدا نمودند و تكیه زدند؛ همچنان كه خداوند تعالى میفرماید:
وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ.1
«و لیكن او در اقامت در روى زمین دل بست و اعتماد نمود، و از هواى نفسانى خود پیروى كرد».
علل انكار معاد اخروى و عالم تجرّد
و ما بسیارى از كسانى را كه خود را به علم نسبت میدهند و به شریعت منتسب میدانند دیدهایم كه چون ذكرى از عالم تجرّد به میان آید، از اثبات آن روى درهم مىكشند و دلهایشان از ذكر عقل و نفس و روح و مدح آن عالم و مذمّت عالم اجساد و شهوات محسوسهاش و كهنگى و خرابى و انقطاعش، مشمئز و ناراحت میگردد.
و اكثریت از آنان چنین مىپندارند كه: عالم آخرت به عین عالم دنیا، و نعمتهایش مثل نعمتهاى دنیاست با این تفاوت كه در آنجا بیشتر و باقىتر و دوامش زیادتر است. و بدین سبب رغبت به آخرت پیدا نمودهاند و طاعتها را براى وصول به آخرت و بجاى آوردن شهوات شكم و فرج انجام میدهند.
و بدین واسطه و علّتى كه ما بیان كردیم در آیات قرآن عظیم، ذكر آیات دالّه بر نشأه آخرت و عالم بعث و قیام انسان مكرّراً به میان آمده است، تا انسان از خواب جهالت و بیهوشى غفلت بیدار شود و
- قسمتى از آيه ١٧٦، از سوره ٧: الاعراف