
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
127این عالم عود مىكنند، و آخرت و بهشت و جهنّم جسمانى را انكار دارند.
اختلاف در اینكه آنچه در آخرت بازگشت مىكند عین بدن دنیوى است یا مثل آن
و در گفتار همین كسانى كه معتقد به دو معاد روحانى و جسمانى هستند نیز اختلاف است كه آیا آنچه از بدن در آخرت بازگشت دارد عین این بدن است، یا مثل آنست؟ و هر یك از عینیت یا مثلیت، آیا به اعتبار هر یك از اعضاء و أشكال و خطوط است، یا نه؟
و ظاهراً این احتمال اخیر را كسى لازم ندانسته است؛ بلكه بسیارى از اهل اسلام كلامشان دلالت دارد بر آنكه آن بدنِ عود داده شده در روز قیامت، از نقطه نظر خلقت و شكل غیر از بدن اوّل است.
و در بسیارى از مواقع استدلال شده است بر این كلام به بعضى از روایاتى كه در آنها صفات اهل بهشت و دوزخ نام برده شده است؛ مثل آنكه: آنها جُرْد مُرْد هستند یعنى صورتهایشان صاف و بدون مو است، و مثل آنكه دندان شخصِ كافر به اندازه كوه احد است، و به گفتار خداى تعالى:
كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ.1
«و هر وقت كه پوست آنان در اثر آتش گداخته گردد و پخته شود، ما آن پوستها را به پوستهاى دیگر مبدّل میگردانیم تا اینكه عذاب را خوب بچشند.»
- قسمتى از آيه ٥٦، از سوره ٤: النّسآء
