معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
مرتب سازی:
معاد شناسی ج5
253زمین تقسیم میكند.1»
و شاهد بر تفسیرِ مروىّ از أمیر مؤمنان علیه السّلام آنست كه این سوگندها اشاره به عموم تدبیرات عالم دارد، چون در آن نمونهاى از تدبیرات امور خشكى ذكر شده است كه وَ الذَّارِياتِ ذَرْواً باشد، و نمونهاى از تدبیرات امور دریائى كه فَالْجارِياتِ يُسْراً بوده باشد، و نمونهاى از تدبیرات امور جوّى و فضائى كه فَالْحامِلاتِ وِقْراً بوده باشد، و بالاخره نمونهاى از تدبیر امور فرشتگان كه وسائط در تدبیرند و آن فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً مىباشد.2
و الحاصل اینكه خداوند به این امور كه از مَهامّ امور هستند قسم میخورد كه إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ* وَ إِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ؛ روز جزا راست است، و امر تخیلى و موهومى نیست كه پیامبران براى إسكات نفوس بشر، و مِهار زدن به دهانه و لجام نسلهاى سركش و متجاوز بشریت، از نزد خود به عنوان فرضیه و تئورى، قیامت و جزاء و پاداش را ترتیب داده باشند و تقدیم به مردم نموده و بدینوسیله از تجاوزات جلوگیرى كرده باشند؛ اینطور نیست.
معاد عبارتست از رجوع انسان بسوى خدا؛ چون معاد به معناى محلّ رجوع یا زمان یا اصل رجوع نمودن است، و بواسطه آن عود و بازگشت انسان بسوى خدا تحقّق مىپذیرد.
و از اینجا بدست مىآید كه انسان باید از نزد خدا آمده باشد تا
- تفسير «مفاتيح الغيب» طبع دار الطّباعة، ج ٧، ص ٦٥٤
- تفسير «الميزان» ج ١٨، ص ٣٩٦