
معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
223ظهور حقائق در آن جلوگیرى میكند.
چون چرك و كثافت روى چراغ را گرفته باشد، نمىگذارد نور درونى آن به بیرون بتابد؛ و آن نور درونى محبوس و زندانى مىشود. چراغ روشن است، و با این وصف، خانه تاریك.
چراغ دل انسان نیز در اثر تهوّسات و معاصى و افكار شیطانیه، بر روى آن پردهاى و چركى میگیرد و نمىگذارد در آفاق و انفس تفكّر كند و تدبّر نماید و از عالم آفرینش عبرت بگیرد و از آیات الهیه پى به وجود صانع حكیم برد.
اعراض از یاد خدا موجب معیشت ضَنك، و كورى در آخرت است
وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى* قالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى وَ قَدْ كُنْتُ بَصِيراً* قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى.1
«و كسى كه از ذكر من و از یاد من روى گرداند، پس در اثر این إعراض، زندگانى او ناگوار و سخت مىشود، و ما او را در روز قیامت نیز كور محشور خواهیم نمود. میگوید: بار پروردگار من! چرا مرا كور محشور نمودى درحالىكه من بینا بودهام؟
خداوند میفرماید: اینچنین است كه آیات ما به تو رسید پس آنها را فراموش كردى و بالنّتیجه امروز فراموش شدى!»
معیشت ضَنك، یعنى معیشت ناگوار و با عُسرت و توأم با گرفتارى، نتیجه اعراض از یاد خداست. گرچه اموال و ثروت فراوان باشد، ولى زندگى توأم با پریشانى و تشویش حواسّ و ابتلائات و
- آيات ١٢٤ تا ١٢٦، از سوره ٢٠: طه
