
معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
199رسد آدمى به جائى که به جز خدا نبیند *** بنگر که تا چه حدّست مکان آدمیت طیران مرغ دیدى، تو ز پایبند شهوت *** بدر آى تا ببینى طیران آدمیت نه بیان فضل کردم که نصیحت تو گفتم *** هم از آدمى شنیدیم بیان آدمیت1 همان طور كه گفتیم معاد ضرورى است؛ إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ. «ما همه مِلك طِلق خدا هستیم و ما بازگشت كنندگان بسوى او مىباشیم.» آن عالم چه عالمى است؟ عالم ظهور و بروز.
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ روزى است كه سرائر منكشف میشود. سرائر جمع سریره است، و سریره به معناى سرّ و راز است؛ یعنى دلها و باطنها. در آن روز آن سرّ و باطن و كمون نفس و نیت انسان منكشف میگردد و واضح بروز دارد.
گویند هدهد آنقدر چشم تیزبینى دارد كه چون بر فراز آسمان به پرواز درآید، آب را در طبقات تحتانى زمین مىبیند؛ ولى ما نمىتوانیم ببینیم. چون ما بخواهیم آب را بدست آوریم باید زمین را بشكافیم، و چه بسا اتّفاق افتاده است كه زمین را شكافتهایم و آب نیافتهایم و محتاج به كند و كاوش در محلّ دیگرى شدهایم.
ولى چون چشم هدهد حادّ است (یعنى تیزبین) امواج انعكاس
- «کلّيّات سعدى» طبع فروغى، قسمت مواعظ سعدى، ص ١٢٢
