
معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
190بواسطه علم و عمل تزكیه نماید و رشد و نموّ دهد، در این صورت با اصل جواهر سلسله علل خود در مبدأ تكوین مشابهت پیدا میكند و با آن موجودات طاهره و منوَّره عالم علوى تسانخ و تشابه به هم میرساند.
و اگر مزاج انسان معتدل شود و از أضداد و از قواى مختلفه شهویه و غضبیه و وهمیه مفارقت كند و استعمال آنها را بر اساس اعتدال و اوامر قوّه عقلیه و ناطقه قدسیه خود در آورد، در این صورت با آسمانهاى هفتگانه كه بر فراز او هستند در حیات و در آثار حیاتى مشاركت خواهد نمود.»
یعنى انسان مانند «سَبع شداد» آسمانهاى هفتگانه مُتقَن و محكم، ترقّى میكند و داراى روح كمال میگردد، و مثل آنان داراى صفات و افعال مجرّده و مطلقه و بسیطه مىشود.
این شرح مختصرى بود كه در پیرامون این حدیث شریف داده شد، و بحث تفصیلى آن از حوصله این كتاب خارج است.
خواجه حافظ شیرازى درباره آفرینش عالم علوى و اختلاف ظروف و ماهیات و خلقت انسان كه مجمع صفات خداست، چه خوب سروده است:
اشعار حافظ در كیفیت پیدایش انسان و عالم ملكوت
در ازل پرتو حُسنت ز تجلّى دم زد *** عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد جلوهاى کرد رُخت، دید مَلَک عشق نداشت *** عینِ آتش شد از این غیرت و بر آدم زد
