معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
99وَ هُوَ الآیةُ الْمُحیطَةُ فى الْکوْ *** نِ فَفى عَینِ کلِّ شَىْ‌ءٍ تَراها (٢) الْفَریدُ الَّذى مَفاتیحُ عِلْمِ الْ *** واحِدِ الْفَرْدِ غَیرُهُ ما حَواها (٣) هُوَ طاوُسُ رَوْضَةِ الْمُلْک بَلْ نا *** موسُها الاکبَرُ الَّذى یرْعاها (٤) وَ هُوَ الْجَوْهَرُ الْمُجَرَّدُ مِنْهُ *** کلَّ نَفْسٍ مَلیکها زَکاها (٥)1 ١ ـ او سرّ سجده است در فرشتگان و ساكنین مَلا أعلى. و اگر او نبود، آنان پیشانى‌هاى خود را به خاك نمى‌مالیدند.
٢ ـ او آیت خداست كه به عالم آفرینش محیط است؛ و بنابراین در هر چیزى تو او را مى‌بینى!
٣ ـ او یگانه‌اى است كه كلیدهاى عِلم خداوند واحد فرد را غیر از او كسى نمى‌تواند در بر گیرد.
٤ ـ او طاووس باغ سلطنت خداست؛ بلكه ناموس اكبر آن باغ است كه در آن باغ گردش میكند و تفریح و تفرّج مى‌نماید.
٥ ـ و او اصل یگانه و جوهر مجرّدى است كه خداوندِ نفوس، هر نفسى را از جهت او پاك گردانیده است.
- ابياتى از قصيده ازرى که همراه با تخميس آن در يک مجلّد طبع شده، ص ١٣٦ و ١٣٧