معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
55است كه وجود، ناقض و طاردِ عدم است. و چیزى كه موجود شد و لباس هستى تن كرد، گرچه ممكن است شكل و صورتش بعداً تغییر كند و یا در زمان بعد معدوم گردد ولى آن موجود، به تمام آن خصوصیات حتّى ملاحظه زمان و سائر مشخّصات، بعد از وجود نمى‌تواند با همان شرائط و خواصّ معدوم شود. و به موجود نمى‌توان معدوم گفت؛ و به وجود نمى‌توان عدم گفت، زیرا مفهوم وجود و عدم دو مفهوم متناقض از مفاهیم بدیهیه اوّلیه هستند.
و این مطلبى را كه قرآن كریم بیان میكند بسیار دقیق و شایان هر گونه تفكیر و تدقیق است كه:
موجودات و اشیاء با اینكه وحدت خود را حفظ مى‌كنند، اصالت آنها بستگى به همان جنبه وَجهُ اللهى دارد؛ و روى آن جنبه، همه موجودات، هستند و بَوار و زوال عارض آنها نمیگردد. و روى جنبه خلقى تمام موجودات از بین رونده‌اند، بدون تردید و شكّ؛ درحالى‌كه هر موجود یك چیز است و به دو جزء و به دو قسمت منقسم نمیگردد كه بگوئیم یك جزئش زائل و جزء دیگرش باقى است!
بنابراین، این فنائى كه ما در موجودات حسّ مى‌كنیم و آیات مباركات قرآن براى پیدایش قیامت بیان میكند كه شمس سیاه میشود، ستاره‌ها كَدِر میگردند، از آسمان میریزند و منتشر میشوند، زمین كشیده میشود، آسمان شكافته میشود، دریاها بصورت آب جوش در مى‌آیند، و تمام اشیاء فانى و باطل و عاطل میگردند، و