معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
232تجارت و زراعت و صناعت مى‌نمایند، سفر مى‌كنند، میخوابند و بیدار میگردند؛ همه این اعمال با نور خداست؛ با دل آگاه و چشم بیناست؛ از روى بصیرت و آگاهى دل و وجدان این كارها را مى‌كنند.
به خلاف اعمالى كه سائر مردم انجام میدهند؛ آنها همین كارها را مى‌كنند: سفر مى‌نمایند، بیل دست میگیرند، زراعت مى‌كنند، تجارت دارند، به امور صنایع اشتغال مى‌ورزند، نكاح مى‌كنند، بچّه مى‌آورند، به مدرسه میفرستند؛ و لیكن همه در ظلمت است، پرده‌اى از جهل و عدم بصیرت و فقدان یقین، پوششى بر دل و ضمیر آنها شده است. این كارها را مى‌كنند بدون هدف و مقصود، از روى شكّ و ریب. فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ.1
پیوسته در جهان شكّ و احتمال و گمان رفت و آمد دارند، و پا به جهان علم و یقین نگذارده‌اند.
آیا مؤمن بینا و آگاه چون كافر نابینا و نادان است؟
ولى مؤمنان با قلب روشن و سینه گشاده و فكر باز مانند شخص بینا و بصیرى كه از روى تَرَوّى و تأمّل دست به كار میزند، و با فكرى متین و اراده‌اى استوار اقدام بر مَهامّ امور میكند، دست به این كارها میزنند.
آیا كسى كه داراى چنین نورى است، مانند كسى است كه در ظلمات است و از آن بیرون نیست؟
آیا كسى كه با خداى خودش ربط دارد، مانند كسى است كه در زندان تخیل و توهّم خزیده، و عالم به این زیبائى و گستردگى را جدا
- ذيل آيه ٤٥، از سوره ٩: التّوبة