معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
225ننمودى، و بواسطه عمل صالح و ایمان و اعتقاد به خدا آن چرك و كثافت را از روى دل نزُدودى، و بالاخره در حجاب از ادراك حقائق، و در كورى ماندى؛ امروز نیز نتیجه كورى و إعراض، همان كورى خواهد بود!
از این آیه شریفه نیز به خوبى استفاده میشود كه كسى كه در دنیا ربط با خدا پیدا نكند، و سَر تسلیم در برابر اوامر و تشریعات او فرود نیاورد، و سجده حقّ ننماید، و لباس ذلّ عبودیت در بر ننماید، و با همین حال مرگ او را دریابد؛ در آنجا هم در ظلمت و كورى است، در نابینائى و حجاب است.
تمام عالم قیامت اشراق باشد براى این كور چه فائده‌اى دارد؟ مثل اینكه تمام این دنیا از نور آفتاب پر باشد براى نابینایان چه اثرى خواهد داشت؟
يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ بُشْراكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ* يَوْمَ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ لِلَّذِينَ آمَنُوا انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ قِيلَ ارْجِعُوا وَراءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً.1
ما در پیرامون تفسیر این آیه مباركه در فصل أعراف كه در پیش داریم بحث مستوفى خواهیم نمود بحَول الله و قوّتِه، و اینك به مقدار مختصرى كه متناسب با مقام و بحث فعلى ماست گفتگو
- آيه ١٢ و قسمتى از آيه ١٣، از سوره ٥٧: الحديد