معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
219به زودى نتیجه سعى و كوشش او دیده مى‌شود.»
بنابراین هر درجه‌اى كه انسان در آن عالم بدست مى‌آورد، در اثر أعمالى است كه در اینجا انجام داده؛ منتهى آن عمل در آنجا ظهور و بروز دارد. و اگر هم در عالم برزخ انسان داراى ترقّى باشد، و یا پس از مردن در نامه عمل او چیزهائى نوشته شود، بالاخره در نتیجه أعمالى است كه در دنیا انجام داده و اثرات واقعى داشته است؛ و گرنه فى حدّ نفسِه آن عالم، عالم فعل و كار نیست.
الْیوْمَ عَمَلٌ وَ لَا حِسَابَ؛ وَ غَداً حِسَابٌ وَ لَا عَمَلَ1.
«امروز روز عمل است و حسابى نیست؛ و فردا روز حساب است و كردارى نیست.»
پس انسان در دنیا هر عملى كه داشته باشد، یا عمل بد و یا عمل خوب؛ و هر نیتى كه داشته باشد، و هر غریزه‌اى كه او را به سمتى دعوت كند، و هر عقیده‌اى كه نفس خود را بر آن نهاده باشد، تا موقع مردن است كه قابل تغییر و تبدیل است؛ ولى چون بمیرد، نفس او مُهر میشود، و نامه عمل بسته میشود، و بر اساس عملى كه انسان در دنیا انجام داده است در آنجا محاسبه میشود.
در قیامت كفّار محجوبند
كسانى كه در این دنیا دنبال معارف الهیه نرفتند، خدا را نشناختند، و بر خلاف غرائز خدادادى و در جهت انحراف حركت كردند، اهل ستم و گناه و شقاوت بودند؛ همان طور كه روح آنها در این دنیا ظلمانى است، و بین آنها و بین حقیقت حجاب و سترى واقع
- «بحار الانوار» طبع حروفى، ج ٧٧، ص ٤٢٥