معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
188و استعداد نسبت به مراحل و مراتب بعدى است تبدیل به فعلیت دیگرى مى‌نمایند. و همینطور پیوسته هر قوّه تبدیل به فعلیت نسبى، و آن فعلیت نسبى تبدیل به فعلیت كاملترى میگردد تا به منزل فعلیت محضه برسد و فعلیت مطلقه را حائز گردد.
تخم میوه كه در آن استعداد درخت و ریشه و ساقه و برگ و میوه‌هاى فراوان در سالیان متمادى، نهفته شده است، چون در زیر زمین كاشته گردد بسوى تكامل و پیدایش درخت و دادن میوه در حركت است.
تمام موجودات این عالم با داشتن قوّه و استعداد، بواسطه خَلع و لَبس، آن قوا را تبدیل به فعلیت مى‌كنند و با صعود از نردبان ترقّى به تكامل میرسند. ترقّى و كمال از مختصّات این عالم است. در آن عالم همه موجودات داراى فعلیت محضه هستند.
هر كس از اینجا رفت، در آنجا با هر فعلیتى كه هست همان است كه از دنیا میرود؛ مُهر میشود. گرچه در عالم برزخ فى‌الجمله حركت و تكاملى هست لیكن همان طور كه سابقاً اشاره شد عالم برزخ از تتمّه عالم دنیا محسوب میگردد، چون داراى خصوصیات كمّ و كیف است كه از جهتى مشابه با موجودات مادّى است؛ ولى در قیامت به‌هیچ‌وجه تكاملى و حركتى نیست و هر كس پا به قیامت گذارد به فعلیت محضه رسیده است.
ملائكه آن عالم حركت و تكامل ندارند. هر كدام از آنها براى هر مأموریت و وظیفه‌اى كه آفریده شده‌اند، تا آخر براى همان جهت