معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
183حكم میشود؛ و ایشان مورد ظلم و ستم واقع نمى‌شوند.»
شاهد در اینجاست كه میفرماید:
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ.
«مردم آن‌طور كه باید و شاید قدر خدا را نمیدانند (و به آن قدرى كه سزاوار اوست او را تقدیر نمى‌كنند و نمى‌سنجند) و حال آنكه تمام بسیط زمین در مشت اوست در روز قیامت، و آسمانها پیچیده در دست قدرت اوست.»
چنین قدرتى دارد كه زمین و آسمان در مشت اوست، و در تحت سیطره و سلطنت و حكومت او.
سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ. «منزّه و مقدّس و مبرَّى است، و رفیع الدّرجه و بالا مرتبه است از آنچه را كه مردم با او شریك قرار میدهند، و در وحدانیت او غیرى را ضمیمه مى‌نمایند.»
در قیامت همه چیز براى همه چیز مشهود و حاضر است
آن عالم، عالم نورانى است. و اصولًا سِنخ آن عالم، ظهور و بروز و تجلّى است.
این عالمى كه ما در آن زیست مى‌كنیم، داراى مادّه و داراى مدّت است. هیولاى اوّلیه‌اى كه این عالم دارد كه همان مادّة الموادّ است، صُوَر مختلفه‌اى را به خود میگیرد؛ و در تدریج زمان و در تقید به مكان، موجودات قرار میگیرند.
و بنابراین چون زمان و مكان از مشخِّصات موجودات این عالمند، و تحقّق و تشخّص موجودات بستگى به زمان و مكان دارد،