معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
168آنها را گیج كرده، نمیگذارد بفهمند چگونه دردناك و مبتلا هستند؟
مردم دنیا كه در آرزوهاى دراز به سر مى‌برند و به حبّ جاه و حبّ مال مبتلا هستند، ادراك حقائق نمى‌كنند. در آتش میسوزند، امّا سوزش را نمى‌فهمند. وقتى عالم اسباب و مسبّبات و سلسله علل و معلولات و تشكیلات این عالم بهم خورد و نور خدا طلوع كرد و انسان از مسیر شهوت بیرون آمد، آن وقت ادراك مى‌كنند كه آتش فراوان است، و عجیب آتشى است، و چقدر از بدن آنها سوخته و تفته گردیده است.
مستى شهوت و غضب انسان را از ادراك سوختن و آتش گرفتن و مُشتعل شدن جلوگیرى مى‌نماید، چون حُبُّک الشَّىْ‌ءَ یعْمِى وَ یصِمُ؛ محبّت هر چیز، انسان را از نظر به غیر آن كور و كر میكند.
و چون عالم دگرگون گردد، و انسان از طبع و مادّه بیرون آید و بار سفر به عالم تجرّد را ببندد، مى‌بیند كه چه بلاهائى به سرش آمده است؛ و چگونه نفس لطیف خود را جریحه‌دار و قریحه دار نموده و در آتش افكنده است؟
لا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً؛ ناگهان قیامت در میرسد و همه را مى‌برد. به كجا؟
إِلى رَبِّكَ مُنْتَهاها، وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى؛ بازگشت همه بسوى خودِ خداست. منتهى و آخر هر سیرى و مسیرى خداست. مقصد و مقصود هر قاصدى خداست.