معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
122و ماه كه در دریا و آبهاى موّاج شكسته شده و خرد شده، هر كس نظرش به قسمتى از آن دوخته و آن را ماه و خورشید مى‌پنداشته است.
این خیالات و پندارهاى غلط، و تكثیر در كلام، و تمریج در دلها، نگذاشت كه آبِ ذهن ما آرام بگیرد و گل و لاى آن فرو بنشیند، و حقّ خورشید و ماه آن‌طور كه هست در ذهن تجلّى كند و قلب و سرّ انسان به مقام مشاهده جمال حقیقى خدا آن‌طور كه باید و شاید نائل آید.
معاد، لقاء و شهود تفصیلى حضرت پروردگار است
مَعاد یعنى اطّلاع از عظمت و قدرت و علم و حیات نامتناهى خدا، همان طور كه در عالمى قبل از عالم طبع و مادّه اجمالًا براى ما مشهود بود، و آنجا عالم بَدءِ ما بود؛ بازگشت ما هم به همان عالمى است كه ابتداى آفرینش ما از آنجا بوده است.
باید رفت و به مقام لقاء و شهود حضرت ربّ جلّ و علا تفصیلًا رسید، كه فرق بین توحید بدوى و نهائى فقط به اجمال و تفصیل است.
این حقیقت معاد است كه در آنجا ظاهر و باطن یكى است. ظاهر، عنوان باطن، و باطن غیر از جنبه آیتیت و مرآتیتِ ظاهر چیزى نیست. در آنجا وجه خلقى و وجه ربّى یكى است، و سلسله عِلل و اسباب در عین اتقان خود، مُندكّ و فانى در وجه خدا هستند.
هر چیزى در عالم خود و كینونت خود ظهور و بروز دارد. عنوان باطن، عنوان غیبت است؛ زیرا ظاهر فاقد چیزى است نسبت به چیز دیگر، و در این صورت ظاهر و باطن دو چیز و با هم اختلاف پیدا