
معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
97این همه عکس مِى و نقش و نگارى که نمود *** یک فروغ رخ ساقیست که در جام افتاد غیرت عشق زبان همه خاصان ببرید *** کز کجا سرّ غمش در دهن عام افتاد من ز مسجد به خرابات نه خود افتادم *** اینم از عهد ازل حاصل فرجام افتاد چه کند کز پى دوران نرود چون پرگار *** هر که در دایره گردش ایام افتاد هر دمش با من دل سوخته لطفى دگر است *** این گدا بین که چه شایسته إنعام افتاد زیر شمشیر غمش رقص کنان باید رفت *** کآنکه شد کشته او نیک سرانجام افتاد1 مبحث «وجه خلقى و وجه الهى» منافاتى با حوادث قیامت در ادلّه ندارد
بارى آنچه را كه ما در این بحث ذكر كردیم از طلوع و شهود وَجهُ الله در عوالم پس از مرگ و فناء و نیستى همه موجودات به بطلان ادراك استقلال سلسله علل و معلولات، منافات ندارد با آنچه در ظاهر آیات و روایات وارد است از آنكه در وقت قیامت، خورشید تیره میشود؛ و ماه منخسف میگردد؛ و آبهاى دریاها به جوش مىآید. زیرا كه هیچ بُعدى ندارد در اینكه هنگام قیامت كبرى، این وقایع هم واقعاً در زمین و آسمان بوقوع پیوندد. پس هم اخذ به ظاهر كردهایم و هم اخذ به تفسیر قرآن و تأویل آن فَلِلَّهِ الْحَمْدُ وَحْدَهُ.
- «ديوان حافظ» طبع پژمان (سنه ١٣١٨) ص ٧٩ و ٨٠
