
معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
92هست؛ و این جنبه منافاتى با وحدت پروردگار ندارد، بلكه مؤید آن است.
آنچه منافات با موحَّد بودن (نه وحدت) دارد، افكار شهوى و آلوده به گناه و آرزوهائى است كه بین مردم و خدا جدائى مىاندازد و نمیگذارد در دیده آنان نور خدا در تمام موجودات جلوه داشته باشد، و آنان ادراك آن جلوه را بنمایند.
اگر نفس، اصلاح شود تمام این مسائل حلّ میشود؛ بدبینىها مرتفع میگردد؛ سلسله علل و اسباب عالم خلق همه به خداوند خالق، ربط و بستگى مىیابد؛ نور خدا در تمام عوالم طلوع میكند، و مؤمن نور خدا را در جمیع عوالم مشاهده و ادراك میكند.
قیامت، محلّ ادراك توحید خداست نه محلّ اصل توحید
و منظور و مقصود از قیامت همین است و بس؛ چون قیامتْ عالم معاد است، و معاد یعنى عود و بازگشت انسان بسوى خدا.
كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ.1
«همچنان كه خداوند شما را ابتداءً ایجاد كرد بازگشت مىكنید.»
كَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ.2
«همچنان كه ما عالم آفرینش را ابتداءً آفریدیم عود و بازگشت میدهیم.»
پس فرضاً اگر انسان از دنیا برود و جنبه وجه اللهى براى او مشهود نگردد، عود بسوى خدا نكرده است.
- ذيل آيه ٢٩، از سوره ٧: الاعراف
- قسمتى از آيه ١٠٤ از سوره ٢١: انبياء
