Name: کتاب معاد شناسی ج5 - PDF - علامه طهرانی
Availability: InStock
Author: علامه آیتاللَه سید محمدحسین حسینی طهرانی

معاد شناسی ج5

95

...¹
1. [ادامه تعلیقه صفحه قبل] اينجا ترجمه مى‌کنيم:
  شيخ کفعمى اين دعاى عرفه را در «البلد الامين» و ابن طاووس نيز در کتاب «مصباح الزّائر» آورده‌اند و ليکن از آخر اين دعا تقريباً به قدر يک ورق ذکر نکرده‌اند و آن از اين فقره است به بعد:﴿ إلَهى أنَا الْفَقيرُ فى غِناىَ فَکيْفَ لا أکونُ فَقيراً فى فَقْرى‌﴾ تا آخر دعاء. و همچنين اين فقرات از دعا در بعضى از نسخه‌هاى عتيق «إقبال» ذکر نشده است. و عبارات اين ورقه مناسب و ملائم با عبارات دعاهاى سادات معصومين نيست، بلکه موافق مذاق صوفيّه است و به همين جهت بعضى از فضلاء ميل کرده‌اند [گفته‌اند- خ ل‌] که اين ورقه از دعاء، از زيادتى‌هاى بعضى از مشايخ صوفيّه است و از مداخلت‌ها و الحاقات ايشان است. و بالجمله اين زيادتى، يا چنين است که از بعضى از مشايخ آنها در کتب آمده است و ابن طاووس غفلةً از حقيقت امر آن را در «إقبال» آورده است و يا چنانست که بعضى از آنها بعداً به کتاب «إقبال» اضافه نموده‌اند. و اين احتمال ظاهرتر است به جهت آنکه ما ذکر کرده‌ايم که: اوّلًا اين فقرات در کتاب «مصباح الزّائر» که از مؤلّفات ابن طاووس است نيامده. و ثانياً در بعضى از نسخه‌هاى عتيقه «إقبال» نيز ذکر نشده است،﴿ و اللهُ أعلمُ بحقيقةِ الاحوال»﴾- انتهى.
  و أنا أقول‌: اين فقرات از دعا را در کتاب عارف مشهور أحمد بن محمّد بن عبد الکريم بن عطاء الله اسکندرى متوفّاى سنه ٧٠٩ هجرى قمرى که به نام‌ «الحِکم العطائيّة و المُناجاة الإلهيّة» است ذکر نموده و از جمله دعاها و مناجات‌هاى اين عارف شمرده‌اند. و وفات ابن طاووس بنا بر نقل «أعيان الشّيعة» ج ٤٢، ص ١٨٤، در سنه ٦٦٤ قمرى بوده است. بنابراين در صورتى که نسبت اين دعا به ابن عطاء صحيح باشد بعيد است که ابن طاووس آن را در کتاب خود آورده باشد، درحالى‌که ابن عطاء ٤٥ سال بعد از ابن طاووس فوت کرده است. بنابراين همان احتمال دوّم مجلسى ارجح است.- و ليکن ممکن است بگوئيم که اين دعا از خود سيّد الشّهداء است و در هنگام تأليف «مصباح الزّائر» ابن طاووس به اين فقره دست نيافته است و در «إقبال» آورده، و ابن عطاء که هم عصر و متأخّر از ابن طاووس بوده است اين دعا را از ابن طاووس اخذ نموده و بدين دعا مناجات مى‌نموده است؛ لذا پس از فوت ابن عطاء آن را جزء مناجات‌هاى او ضبط کرده‌اند.
  و بنابراين، گفتار جلال الدّين همائى (در «مولوى نامه» بخش دوّم، مقدّمه، صفحه ب، در تعليقه) مبنى بر مسلّم بودن دعا از ابن عطاء الله اسکندرى چنانچه از نسخه قديمى يافته است، و بر اثر آن حکم به تخليط آن؛ بلا وجه است.