معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
مرتب سازی:
معاد شناسی ج5
69لازم مىآید عالم عناصر هم باقى بماند، و این خلاف است.
و آنچه ذكر فرموده است كه مراد بطلان اشیاء غیر از یك فلكى باشد كه آن فلك بخصوصه مشخِّص و معین زمان است، تمام اشكالاتى كه بر فرضیه بطلان تمام افلاك وارد شد بر این فرضیه نیز وارد میشود؛ و علاوه اینكه این فلك باید بوسیله حركت وضعى خود زمان را مشخّص كند و موجود سازد؛ و با فرض بطلان و انعدام همه موجودات حتّى افلاك دیگر، معنائى براى حركت وضعى نخواهد بود. زیرا فرض انعدام تمام موجوداتى كه از این فلك خارجند، عین فرض انعدام حركت وضعى در این فلك خواهد بود؛ و این فرض عین فرض انعدام زمان است. و این معنى واضح است.
علاوه بر آنكه فرضیه وجود افلاك در هیئت بطلمیوس، در این عصر و زمان، واضح الفساد است.
و لیكن در عین حال این روایت از روایات مطروحه و غیر قابل استناد نیست، بلكه افاده معناى دقیقى را میكند كه احتیاج به محلّ دیگرى دارد كه مجال واسع، و وقت نیز گشایش داشته باشد1.»
یگانه راه دفع إشكال از روایات نفخ صور كه تحدید به زمان شده است
آنچه استاد علّامه بر ردّ مرحوم جدّ ما مجلسىّ در این جواب بیان داشتهاند در غایت متانت و إتقان است.
و ممكن است آن معناى دقیقى را كه اشاره نمودهاند همین معنائى باشد كه ما از آن به وجه خَلقى و وجه ربّى تعبیر نمودیم. و ایشان نیز در رساله معاد خود كه خطّى است، به همان جنبه فنا و بقاء
- «بحار الانوار» طبع حروفى، ج ٦، تعليقه ص ٣٣٠