
معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
59موجودند.
و نیز در «تفسیر علىّ بن إبراهیم» در ذیل آیه نفخ صَعق، روایت مفصّلى را از ثویر بن أبى فاخِته از حضرت سجّاد علیه السّلام روایت میكند، و ما این روایت را در ضمن بحث از نفخ صور ذكر نمودیم.1 و از جمله فقراتش اینست:
فَعِنْدَ ذَلِک ینَادِى الْجَبَّارُ بِصَوْتٍ مِنْ قِبَلِهِ جَهْوَرِىٍّ یسْمَعُ أَقْطَارُ السَّمَاواتِ وَ الارَضِینَ: لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ؟ فَلَمْ یجِبْهُ مُجِیبٌ.
فَعِنْدَ ذَلِک یقُولُ الْجَبَّارُ مُجِیبًا لِنَفْسِهِ: لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ.2
«در هنگام قیامت، خداوند كه در صور به امر او دمیده شده است و تمام موجودات هلاك شدهاند، با صوت جَهْوَرىّ (بلند) بطورى كه تمام نواحى آسمانها و زمینها بشنوند ندا در میدهد:
براى كیست قدرت و حكومت در امروز؟ و كسى نیست كه جواب گوید.
در این وقت خود خداوند جبّار در مقام جواب خود میگوید: براى خداوند واحد قهّار است.»
از این روایت نیز استفاده میشود كه در آن وقت صوتى و صدائى هست؛ صوت هم جَهورىّ است. و آسمانها و زمینها نیز وجود دارند. و أقطار و تمام نواحى آنها صداى خدا را مىشنوند، و كسى
- «معادشناسى» ج ٤، مجلس ٢٢، ص ١٤١
- «تفسير قمّى» طبع سنگى، ص ٥٨١
