
معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
54مىكنند و وجه پروردگار باقى خواهد ماند.
و از طرف دیگر داریم: فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ.1 «هر جا روى خود را بگردانید و تماشا كنید، آنجا وجه خداست.»
پس وجه خدا همه جا هست، و تمام موجودات را وجه خدا فرا گرفته است.
و به مفاد آن آیه كه وجه خدا همیشه ثابت است، نتیجه چنین میشود كه موجودات پیوسته ثابتند، درحالىكه صدر آیه میفرماید: هر شیئى هالك است.
وجه خلقى اشیاء، پیوسته فانى و وجه الهى آنها پیوسته باقى است
و بالاخره چگونه میتوان گفت كه تمام موجودات غیر از وجه خدا هالك و فانى هستند و در عین حال همه موجودات ثبات و بقاء دارند؟
حلّ این سؤال به همان نظرى است كه ذكر كردیم؛ و آن اینكه موجودات داراى دو وِجهه هستند. تمام اشیائى كه بتوان بر آن نام شىء نهاد و به آن چیز گفت، یك وجهه خَلقى دارند و یك وجهه أمرى. یعنى یك صورت و وجه استقلالى خلقى، و یك صورت و وجه اللهى.
از نقطه نظر وجه خلقى تمام موجودات فانى و هالك و باطل هستند و از نقطه نظر وجه اللهى همه موجودات باقى هستند، و زوال و فناء و بَوار أبداً عارض آنها نمىشود و سراغ آنها نمیرود.
و این همان مطلبى است كه در فلسفه إلهیه به اثبات رسیده
- قسمتى از آيه ١١٥، از سوره ٢: البقرة
