معاد شناسی ج4
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد چهارم از این مجموعه پیرامون «حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • علائم پیدایش قیامت • بحثی دربارۀ ماهیت ذوالقرنین • بحثی دربارۀ یأجوج و مأجوج • ولایت مطلقۀ امیرالمؤمنین علیه‌السلام برای عامۀ مردم ظهور ندارد • نفخ صور و زنده شدن مردگان • بیان معانی عوالم غیبی از بابِ تشبیه معقول به محسوس است • کیفیت نفخ صور اسرافیل، و مرده و زنده شدن • صیحه برای مردم دنیا، و نفخ صور برای اهل برزخ است • مخلَصین، کسانی‌اند که در اثر نفخ صور نمی‌میرند • بندگان مخلَص خدا، وجه خدا هستند، و حقیقت آنها در ملک و ملکوت سیطره دارد • انبیاء و ائمه متحقّق به اسماء‌اللَه هستند • کیفیت عبور اولیای خدا از مراحل و عقبات پس از مرگ • دوستی‌های غیر‌خدائی در قیامت تبدیل به دشمنی می‌شود • معنای وجه‌الله و وجه موجودات
معاد شناسی ج4
285در معیت وجه الله با تمام موجودات عالم آفرینش
ائمّه وَ مخلَصین وجه الله بوده و با همه موجودات هستند
یكى از القاب مباركه حضرت بقیة الله تعالى، مُحمّد بن الحسن العسكرىّ عجّل اللهُ تعالى فرجَه، وجهُ الله است، و در زیارت آن حضرت میخوانیم:
السَّلَامُ عَلَى وَجْهِ اللهِ الْمُتَلَقِّبِ بَینَ أَظْهُرِ عِبَادِهِ.1
«سلام بر وجهُ الله كه در میان بندگان متین و راستین خدا بدین لقب ملقّب شده است.»
و در دعاى ندبه2 میخوانیم:
أَینَ وَجْهُ اللهِ الَّذِى یتَوَجَّهُ إلَیهِ الْأوْلِیاءُ.3
«كجاست وجهُ الله، آن كسى كه اولیاء خدا بسوى او متوجّه میشوند؟»
و از حضرت صادق علیه السّلام روایت است كه:
مَنْ زَعَمَ أَنَّ لِلَّهِ وَجْهاً كَالْوُجُوهِ فَقَدْ أَشْرَكَ، وَ مَنْ زَعَمَ أَنَّ لِلَّهِ جَوَارِحَ كَجَوَارِحِ الْمَخْلُوقِینَ فَهُوَ كَافِرٌ بِاللهِ فَلَا تَقْبَلُوا شَهَادَتَهُ وَ لَا تَأْكُلُوا ذَبِیحَتَهُ! تَعَالَى اللهُ عَمَّا یصِفُهُ الْمُشَبِّهُونَ بِصِفَةِ الْمَخْلُوقِینَ؛ فَوَجْهُ اللهِ أَنْبِیآؤُهُ وَ أَوْلِیآؤُه.4
«كسى كه گمان كند كه خداوند مانند مخلوقین صورت و سیمائى
- «نجم الثّاقب» طبع سنگى، لقب ١٧٥، ص ٤٦
- دعاى ندبه را مرحوم سيّد ابن طاووس در «مصباح الزّائر» بعد از ذکر شش زيارتى که براى حضرت صاحب الزّمان در سرداب مطهّر نقل کرده است، آورده است.
- «مصباح الزّائر» سيّد ابن طاووس
- «سفينة البحار» ج ٢، ص ٦٣٥