معاد شناسی ج4
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد چهارم از این مجموعه پیرامون «حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • علائم پیدایش قیامت • بحثی دربارۀ ماهیت ذوالقرنین • بحثی دربارۀ یأجوج و مأجوج • ولایت مطلقۀ امیرالمؤمنین علیه‌السلام برای عامۀ مردم ظهور ندارد • نفخ صور و زنده شدن مردگان • بیان معانی عوالم غیبی از بابِ تشبیه معقول به محسوس است • کیفیت نفخ صور اسرافیل، و مرده و زنده شدن • صیحه برای مردم دنیا، و نفخ صور برای اهل برزخ است • مخلَصین، کسانی‌اند که در اثر نفخ صور نمی‌میرند • بندگان مخلَص خدا، وجه خدا هستند، و حقیقت آنها در ملک و ملکوت سیطره دارد • انبیاء و ائمه متحقّق به اسماء‌اللَه هستند • کیفیت عبور اولیای خدا از مراحل و عقبات پس از مرگ • دوستی‌های غیر‌خدائی در قیامت تبدیل به دشمنی می‌شود • معنای وجه‌الله و وجه موجودات
معاد شناسی ج4
243یعنى در حیطه قدرت پروردگار بدون حجاب طبع و صورت و نفس زندگى مى‌كنند؛ و مندكّ در اسماء و صفات و ذات حضرت بارى تعالى شأنه هستند.
براى آنها مرگى نیست؛ آنها وجه خدا هستند؛ كُلُّ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ، وجه خدا نمى‌میرد.
تمام اسماء و صفات ذات مقدّس الهیه، در مرحله تعین است و در مقام اسم واحدیت؛ و امّا اسم احدیتِ او از هر تعین گرچه تعین اسماء و صفات باشد مُبرّى، و در آنجا هیچ اسم و رسمى راه ندارد.
عنقا شکار کس نشود دام باز چین *** کانجا همیشه باد به دست است دام را بنابراین صفت جلال و إكرام كه در این آیه مباركه به «وجه خدا» نسبت داده شده است: وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ، باید دانست كه جمیع صفات جمالیه و جلالیه از علم لا یتناهى، حیات لا یتناهى، و قدرت لا یتناهى، ظهور و تجلّیاتش در همین أسماء حُسنى است.
و از «كافى» روایت است كه با إسناد خود به معاویة بن عمّار از حضرت صادق علیه السّلام حدیث میكند كه در قول خداى عزّ و جلّ:
وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها، قَالَ: نَحْنُ وَ اللهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى الَّتِى لَا یقْبَلُ اللهُ مِنَ الْعِبَادِ إلَّا بِمَعْرِفَتِنَا.
«و از براى خداست اسماء حُسنى پس خدا را به آن اسماء