معاد شناسی ج4
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد چهارم از این مجموعه پیرامون «حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • علائم پیدایش قیامت • بحثی دربارۀ ماهیت ذوالقرنین • بحثی دربارۀ یأجوج و مأجوج • ولایت مطلقۀ امیرالمؤمنین علیه‌السلام برای عامۀ مردم ظهور ندارد • نفخ صور و زنده شدن مردگان • بیان معانی عوالم غیبی از بابِ تشبیه معقول به محسوس است • کیفیت نفخ صور اسرافیل، و مرده و زنده شدن • صیحه برای مردم دنیا، و نفخ صور برای اهل برزخ است • مخلَصین، کسانی‌اند که در اثر نفخ صور نمی‌میرند • بندگان مخلَص خدا، وجه خدا هستند، و حقیقت آنها در ملک و ملکوت سیطره دارد • انبیاء و ائمه متحقّق به اسماء‌اللَه هستند • کیفیت عبور اولیای خدا از مراحل و عقبات پس از مرگ • دوستی‌های غیر‌خدائی در قیامت تبدیل به دشمنی میشود • معنای وجه‌الله و وجه موجودات
معاد شناسی ج4
211و چون از آیه شریفه:
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ.1
دانستیم كه قیام و حضور در نزد پروردگار اختصاص به كسانى دارد كه در نفخ صور اوّل مرده‌اند، و اینانند كه بواسطه نفخ صور دوّم كه نفخ احیاء و زندگى است، زنده میشوند و در برابر پروردگار حضور پیدا مى‌كنند؛ و نیز از آیه شریفه:
فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ.2
دانستیم كه بندگان مُخلَصین، حشر و حضور ندارند؛ بنابراین مَنْ شاءَ اللَّهُ كه نمى‌میرند، همان كسانى هستند كه قیام و حضور ندارند؛ و آنان همان بندگان مُخلَصین خدا هستند.
و با تطبیق و قیاس این آیات با آیاتى كه در سوره رحمن و قصص بیان شده و همه موجودات را مژده مرگ میدهد و فقط وجه خدا را باقى میداند، استفاده میشود كه وجه خدا كه باقى است و بَوار و هلاك بر او عارض نمى‌شود همان بندگان مُخلَص خدا هستند.
بندگان مخلص خدا، وجه خدا هستند
بندگان مُخلَص خدا پس از آنكه از دنیا رفتند، در برزخ توقّف ندارند. در قیامت نیز حشر و حضور ندارند. صیحه برزخى اوّل كه صور إماته است و صیحه دوّم كه صور إحیاء است هیچكدام در آنها اثر ندارد، چون از این مراتب و درجات عبور كرده‌اند و در عالمى
- آيه ٦٨، از سوره ٣٩: الزّمر
- ذيل آيه ١٢٧ و آيه ١٢٨، از سوره ٣٧: الصّافّات