معاد شناسی ج4
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد چهارم از این مجموعه پیرامون «حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • علائم پیدایش قیامت • بحثی دربارۀ ماهیت ذوالقرنین • بحثی دربارۀ یأجوج و مأجوج • ولایت مطلقۀ امیرالمؤمنین علیه‌السلام برای عامۀ مردم ظهور ندارد • نفخ صور و زنده شدن مردگان • بیان معانی عوالم غیبی از بابِ تشبیه معقول به محسوس است • کیفیت نفخ صور اسرافیل، و مرده و زنده شدن • صیحه برای مردم دنیا، و نفخ صور برای اهل برزخ است • مخلَصین، کسانی‌اند که در اثر نفخ صور نمی‌میرند • بندگان مخلَص خدا، وجه خدا هستند، و حقیقت آنها در ملک و ملکوت سیطره دارد • انبیاء و ائمه متحقّق به اسماء‌اللَه هستند • کیفیت عبور اولیای خدا از مراحل و عقبات پس از مرگ • دوستی‌های غیر‌خدائی در قیامت تبدیل به دشمنی می‌شود • معنای وجه‌الله و وجه موجودات
معاد شناسی ج4
135پیامبران به قدر عقول مردم با آنها گفتگو دارند
در «اصول كافى» از جماعتى از اصحاب، و در «روضه كافى» از محمّد بن یحیى، و در هر دو سند از أحمد بن محمّد بن عیسى از حسن بن علىّ بن فضّال از بعضى از اصحاب از حضرت صادق علیه السّلام روایت میكند كه:
قَالَ عَلَیهِ السَّلَامُ: مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ الْعِبَادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ. وَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: إنَّا مَعَاشِرَ الْأَنْبِیاءِ أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ.1
«حضرت صادق علیه السّلام فرمودند كه: رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم هیچگاه با مردم با كُنه عقل خود و با حقیقت و واقعیت ادراكات خود تكلّم ننموده‌اند. و رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرموده است: بدرستى كه ما جماعت پیغمبران مأموریم كه با مردم به میزان عقل‌ها و ادراكات خودشان سخن گوئیم
- «». اصول کافى» ج ١، ص ٢٣؛ و «روضه کافى» ص ٢٦٨؛ و در «تحف العقول» ص ٣٧؛ و در «بحار الأنوار» طبع کمپانى، جلد هفدهم (روضه) ص ٤١ از «تحف العقول» آورده است که: قالَ رَسولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: إنّا مَعاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ أُمِرْنَا أنْ نُکلِّمَ النّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقولِهِمْ. و در طبع حروفى از «بحار» در ج ٧٧، ص ١٤٠ مى‌باشد.
در «محاسن» برقى، ج ١، ص ١٩٥، با إسناد خود از سليمان بن جعفر بن إبراهيم الجعفرى مرفوعاً روايت کرده است که:﴿ قالَ رَسولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ [وَ سَلَّمَ]: إنّا مَعاشِرَ الانْبياءِ نُکلِّمُ النّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقولِهِمْ﴾
- «». اصول کافى» ج ١، ص ٢٣؛ و «روضه کافى» ص ٢٦٨؛ و در «تحف العقول» ص ٣٧؛ و در «بحار الأنوار» طبع کمپانى، جلد هفدهم (روضه) ص ٤١ از «تحف العقول» آورده است که: قالَ رَسولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: إنّا مَعاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ أُمِرْنَا أنْ نُکلِّمَ النّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقولِهِمْ. و در طبع حروفى از «بحار» در ج ٧٧، ص ١٤٠ مى‌باشد.